dÖkØl pwowd, exlU gÖøËkw oboø, gwvlwËbËmk ItwKêwoê ewxUê

 

ZwxkL I þÿwd : 19 xWËo¹k, 2008, ItwKêwoê ewxUê Axfo

 

owqwuKwk MÞpËY ­ ow¥wi ÌpwËod„

 

 

eÞmí : Awexd gøx£ßMZhwËg eÞai KËg Ggv xKhwËg eÔgê gwvlwk þñwcydZwk Kaw xPìæw Kkw ÂkØ KkËld? GB xPìæwk xeQËd xK ckËdk xgËgPdw KwR KkxQl?

 

D£k : 1962 owËl jLd xmqw AwËëbwld ÂkØ pt ZLd ÌaËK MhykhwËg dw pËlI, gwvlwËbm GKUw Awlwbw kwÄÛ pItw DxPu AMhykhwËg GKUw xPìæw-ÌPZdw KwR KkZ„ 1965 owËl AwiwËbk iËcø Mhyk xPìæw Awol„ AwiwËbk iËcø Aaêwu Awxi, mwioÖËŒwpw iwxdK, Aw.K.i. fRlÖl pK, iwpgÖg  Dlöwp, xokwR xoKbwk„ Gkw xKìç Aaêwu Awikw icÖk KøwxëUËd goZwi, og oit þñwcyd gwvlwk Kaw glZwi„ ZLd Awikw GËKgwËk MhyËk PËl ÌMxQ Ìj, þñwcyd gwvlw Qwrw AwiwËbk ÌKwd iÖx£ß dwB„ xKìç ÌoB þñwcyd gwvlw pËg Kwk ÌdZÚZò? gÖËRêwtwËbk ÌdZÚËZò pËl ÌoUw pËg DMÞ RwZytZwgwËbk þñwcyd gwvlw„ ÌoUw xKìç oxZøKwkhwËg RdMËYk iÖx£ß AwdËg dw„ xKìç mÛxiK ÌmÛYyk ewxUê jxb AwRËKk GB AwËëbwlËdk owËa RxrZ pt, ZwpËlB oxZøKwkhwËg GB þñwcyd gwvlw AwËëbwld Ìj#x£ßK exkYxZk xbËK GxMËt ÌjËZ ewËk„ bÖhêwËMøk xgnt pËâQ Awikw ZLd ÌbËLxQ, xexKveìÿy gËlB ÌpwK, iËÆweìÿy gËlB ÌpwK ÌKwd ÌdZwËbk iËcø GB þñwcyd gwvlw xPìæwUw owiËd AwËo dwB„ KwkY Zwkw GKUw ÌKZwxg gÖxl AwIrwËZd„ Aaêwu ZwËbk iËZ ewxKþæwd gÉRwxZK Ìbm gw ÌfWwËkl kwÄÛ pËg„ Zwkw iËd KkËZd þñwcyd gwvlw AwËëbwld gÖËRêwtw RwZytZwgwby AwËëbwld„

 

 

eÞmí : GB xPìæw xdËt AMÞok pËld ÌKwd eËa?

 

D£k : ZLd Awikw ZkØY xQlwi„ mÛxiK-KÚnK, Qw¢, gÖx¦Rygyop xgxhdí þæËkk RdMËYk owËa Awikw Awlwe-AwËlwPdw ÂkØ Kklwi„ Ggv Awlwe-AwËlwPdw KËk Awikw GU×K× gÖSËZ ewklwi Ìj AwoËl þñwcyd gwvlw AwËëbwld ÌZw ÂkØ pËt ÌMËQ 1952 owËlk hwnw AwËëbwlËdk icø xbËt„ 1952 owËlk hwnw AwËëbwlËdB xKìç þñwcyd gwvlw AwËëbwlËdk DËdôn NËUxQl„ Aaêwu AwiwËbk Aw²Öl ixZd 1948 owËl Ìj eÞxZgwb RwxdËt xQËld H Ìj DbêÖB pËg ewxKþæwËdk kwÄÛ hwnw-Gk xgkØ˦„ GB þñwcyd gwvlwk ÌPZdw pVwu KËk AwËo dwB„ þñwcyd gwvlw ÌPZdw pËâQ, jLd gwŠwly ovÆÚxZk Iek, gwvlw hwnwk Iek AwNwZ GËo jwt Gk eÞxZgwËb þñwcyd gwvlw AwËëbwld ÂkØ pËt ÌMËQ„

 

 

eÞmí : Zwk iwËd ’52 owËlk hwnw AwËëbwld Ìj þñZìè gwŠwly RwZytZwËgwc ÌaËK pËtxQl, ’60-Gk bmËKk þñwcydZw AwËëbwld GKB þñZìè RwZytZwËgwc ÌaËK pËtxQl?

 

D£k : p^øw, GUwB Awikw iËd Kxk„ gwŠwly Ìj xmqw, ovÆÚxZ, AaêdyxZËZ þñZìè ÌoLwd ÌaËKB GUw ÂkØ pËtxQl„ Ggv Awikw ÌbxL þñwcydZw AwËëbwlËdk GKUw ejêwt 1957 owËl KwMiwkyËZ oËóilËd iwIlwdw hwowdy ÌNwnYw xbËtxQËld Ìj, exúPi ewxKþæwdy ÌRwZbwk Rxibwk owiÛwRøgwËbk eb ÌlpdKwky mwoKËMwÅy jxb AwiwËbk þñwt£òmwoËdk xgËkwcyZw KkËZ awËK ZwpËl xKìç Awikw AwozowlwiÖ AwlwBK×i RwdwËZ gwcø pg„ eÞKwËmøB xKìç þñwcyd gwvlw Mrgwk GKUw ÌNwnYw iwIlwdw hwowdy xbËtxQËld„ AwRËK BxZpwo ÌjUw Kkw pËâQ ÌmL iÖxRg ­ AwMkZlw nrjìè iwilw oxZø pËt awKËl ’64 owËl GUw ZwËbk iwawt GËoxQl„ xKìç iwIlwdw hwowdy 1957 owËlB þñwcydZwk WwK xbËtxQËld„ GUw xKìç AwRËKk BxZpwËo ÌlËL dwB„ BxZpwo ÌaËK ÌoUw xgþôÙZ pËZ PËlËQ„ AwoËl xKìç GLwdKwk KxiDxdýU Ggv gwi eÞMxZmyl iwdÖnB xgxhdí hwËg þñwcyd gwvlw AwËëbwlËdk eËq gÖËS ÌpwK dw gÖËS ÌpwK, BâQwt ÌpwK AxdâQwt ÌpwK eÞPwk-eÞewMw¡w PwxlËtËQ„

 

 

eÞmí : nwËUk bmËK Ìj þñwcydZw AwËëbwld pËtËQ GUw þñZìè gwŠwly RwZytZwËgwc ÌaËK pËtËQ„ xKìç GLwËd ÌZw ÂcÖ eÔgêgŠ xQl, gwŠwly ’47 xgh£ß pËt xgxhdí kwËÄÛk owËa jÖ£ß pËtËQ„ AwedwËbk GB xPìæwk xeQËd xK jÖ£ß gwvlwk ÌKwd xPìæw xQl?

 

D£k : GUw eÖËkweÖxk ogwk iËcø xQl dw„ KwkY AwiwËbk GKUw xPìæw xQl ­ GUw Awikw PwB gw dw PwB hwkZ gnê ewxKþæwd Awk hwkZ dwËi bÖB hwËM xgh£ß pËtxQl„ exúPigwvlw hwkËZk Avm Ggv eÔgêgwvlw ewxKþæwËdk Avm„ GLd exúPigwvlwk iwdÖn jxb iËd KËk ZwpËl xhdí Kaw xQl„ xKìç Awikw ÌjUw iËd KËkxQlwi, GLdB GB iÔÉËZê eÔgê gwvlwk exkËeÞxqËZ GUw exke~ Ggv exúPigwvlwk ÌqË¢ exke~ dt„

 

 

eÞmí : xKìç GKUw bÔkZgêy UwËMêU xK xQl?

 

D£k : bÔkgZêy UwËMêU ogwk iËcø xQl dw„ GUw Awiwk iËcø AwËQ„ ÌoUw pËâQ Awxi iËd Kxk hwkZ gÉ RwxZK Ìbm, GUw GK kwÄÛ awKËg dw„ ew™wg xdËt pËg, gwvlw xdËt pËg, iwbÛwR G†Ëlw ÌK xdËt Awlwbw Awlwbw kwÄÛ pËg„ xKìç GB xgntUw pËâQ Ìj, GLwËd RdMYZwxìèK xgeög eÞxZÅwk ek ÌaËK jxb Awikw xPìæw dw Kxk ZwpËl GUw owiÛwRøgwbyËbk nrjËìè doøwZ pËt jwËg„ KwkY eÞai xKìç þñwcyd gwvlw AwËëbwlËdk xeQËd iwxKêd owiÛwRøgwbI xQl H Ìj AwMkZlw nrjìè iwilw BZøwxb Ìj†Ëlw pËâQ Ggv AwowËikI Ìj KËtKUw ewpwry Aél xQl Ìoog RwtMw xdËt xo AwB G-Gk GKUw P¢ßwìæ gw nrjìè xQl„ Awikw 1965 owËl ÌoB þñwcyd gwvlwk Kaw xPìæw KËkxQ jw AgmøB owiÛwRøgwb xgËkwcy pËg„ GKUw Ìbm þñwcyd KkËlB þñwcyd pËg dw GUwËK owiÛwRøgwb xgËkwcy pËZ pËg„ Ggv ÌoB RdøB Awikw ÌPËtxQlwi Ìj ÂkØUw KkØK KxiDxdýUkw xKìç bÖhêwMø pl GB Ìj, 1965 owËl Awxi icÖk KøwxëUËd gËo iìægø KËkxQlwi  ­ Awxi, xokwR xoKbwk ­  Ìj AwRËK Awikw jxb þñwcyd gwvlw AwËëbwld ÂkØ dw Kxk gÖËRêwtwkw AwR ÌpwK Kwl ÌpwK GUw ÂkØ KkËg, KwkY Gk gwþægZw AwËQ„ GLwËd gÖËRêwtw xgKwm pËâQ dw, xmùe-KwkLwdw pËâQ dw„ Awikw GUw ’65-Gk dËh¹k iwËo glxQlwi„ ÌbLw ÌMl ’66-Gk RÖd iwËo gÖËRêwtwkw 6 bfwk iwcøËi AwËëbwld ÂkØ Kkl„ KwkY GUw exkeKòZw lwh KËkxQl„ þñwcyd gwvlw omþè AwËëbwlËdk ptZ oit pt dwB, ZËg Gk eËq Ìj eÞPwk-eÞewM¡wk oit pËtxQl„ xKìç AwiwËbk KxiDxdýU ÌdZÚZò iËÆweìÿy-xexKveìÿy bÖB eqB iwKêoyt Z£ò xbËt GKUw gÉRwxZK kwÄÛ BZøwxb gËl GxrËt ÌjZ„ LÖg Ìgmy pËl AwZôxdtìèY AxcKwk ejêìæ„ xKìç þñwcyd gwvlw AwËëbwld GBhwËg Zwkw GUwËK xPìæw hwgdw KËk dwB„

 

 

eÞmí : þñwcyd gwvlwk kwRdyxZ xgKwËm eÔgê ewxKþæwd Qw¢ BDxdtËdk hÔxiKw xK xQl?

 

D£k : eÔgê ewxKþæwd Qw¢ BDxdtËdk hÔxiKw pl, Ìjid 1969 owËl iwËPê AwiwËbk ÌKëbÛyt KxixUk GKUw ÑgVK pt„ ÌoB ÌKëbÛyt KxixUk ÑgVËK Awxi eÔgê gwvlwk AwZôxdtìèY AxcKwk Zaw þñwcyKwk AwËëbwlËdk eÞmíUw owiËd xdËt GËoxQlwi„ Gk AwËMI 1967 owËl jLd hÖ›w ÌLËt dgê ÌgŠËl xKQÖ ÌlwK iwkw ÌMl ZLd Awikw eÔgê ewxKþæwd Qw¢ BDxdtËdk eq ÌaËK icÖk KøwxëUd ÌaËK iw¢ GMwk Rd Ìgk pËtxQlwi, “Awikw gwŠwly hÖ›w LwB dw, eÔgê gwvlwk AwZôxdtìèY AxcKwk bwI” GB ÌþöwMwd xdËt„

 

 

eÞm : Awexd xK iËd KkËZ ewkËgd GB GMwk Rd ÌK ÌK xQËld?

 

D£k : Ìiwþæfw Rwiwl pwtbwk, Awxi, iwpgÖg  Dlöwpz, iwpf×R Dlöwpz, owBf×l Bolwi kwxgµ (XwKw KËlËRk), GdwËtZ ÌpwËod (gxkmwËlk), owxiDlöwpz AwRxi (GKRd DbÔêhwny), Aw.K.i fRlÖl pK„ iwxdK hwB xQËld xKdw GUw ÌLtwl dwB„ AwU RËdk Kaw iËd AwËQ„ I AwkI GKRd dÔk Ìiwpwóib Lwd„ RwZyt ewxUêk iìèy pËtxQl„ GB dt Rd„ GB xixQlUw ÌeÞo KõwËg ÌjËt 50 Rd pËt ÌMl, gwtZ×l ÌiwKwkkËi ÌjËt 200 Rd pËt ÌMl„ þñZ:ýfÔZêhwËg iwdÖn xixQËl ÌjwM xbËtxQl„ ZLd ’67 owËlk A˃wkg iwËo AwiwËbk ewxUêk GKUw KvËMÞo pl„ Awikw ewxUê KvËMÞËok AwËM eÔgê gwvlwk AwZôxdtìèY AxcKwËkk ÌewýUwËk owkw XwKw mpk ÌQËt ÌfËlxQlwi„

 

 

eÞmí : GB ÌewýUwk GLd ewItw jwËg?

 

D£k : dw, Ìj ÌewýUwk glxQlwi, GUw xQl pwËZ ÌlLw„ GUw ewItw jwËg dw„

 

Gkek Gk Pl ÂkØ pËt ÌMl AìæZ owkw XwKw mpËk„ Gkek 1969 owËl AwdÖÅwxdKhwËg Awxi Qw¢ BDxdtËdk ÌKëbÛyt KxixUËZ eÔgê gwvlwk AwZôxdtìèY AxcKwËkk Kaw Z×llwi„ Ggv GUw ewoI pËt ÌMl„ Aaêwu Axfxotwxl GUw 1969-Gk iwËPêk ÑgVËK ewo pl„

 

’67 owl ÌaËK Awikw gwŠwly hÖ›w LwB dw Ggv eÔgê gwvlwk AwZôxdtìèËYk Ìj ÌþöwMwd xblwi ÌoB ÌþöwMwd xKìç owkw ÌbËmB Qw¢ BDxdtËd QxrËt jwt„ þñwcyd gwvlwk xPìæw-ÌPZdw owiËd GËo eËr„ Awikw ÌKD ÌKD eÞKwËmøI Kaw glZwi„ ’65 owËl jLd icÖk KøwxëUËd glxQlwi ZLd iwdíwd hÔ^Btw gll GLwËd xWGfAwB, GdGoAwB-Gk og ÌlwKRd gËo AwËQ, Awk Z×xi GLwËd þñwcyd gwvlwk eËq eÞPwk KkQ! Awxi gllwi Awedwkw ÌZw ÌPwËL A¬Kwk ÌbËLd„ 80 hwM RdMY þñwcyd gwvlwk eËq„

 

 

eÞmí : ciêyt exkPËtk xhx£ËZ ewxKþæwd kwÄÛ eÞxZxÅZ pËtxQl Gk xgekyËZ AwedwËbk þñwcyd gwvlwk kwRdyxZ ÌKid xQl, ciê xhx£K, dwxK ciê iÖ£ß?

 

D£k : dw, GËKgwËkw eÖËkweÖxk ciê xdkËeq, AowóeÞbwxtK xPìæw-ÌPZdwk xQl„ AwoËl ÌZw gwvlwËbm pItwk AwËM GLwËd ciêyt xPìæw-ÌPZdwk Agþÿw LÖgB bÖgêl xQl„ ZLd iÖolyM lyMB ciêyt xPìæw ÌPZdw owiËd AwdZ„ RwiwtwZ BolwËik GLwËd AxþæZò xQl dw glËlB PËl„ þñwcydZwk eËkB GLwËd RwiwtwËZk AxþæZò pËtËQ„ ZLd ÌZw gr gr bl xQl AwItwiy lyM hwowdy døwe Awk GkeËk iÖoxli lyM„ AowóeÞbwxtK xPìæw-ÌPZdwk ipw dwtK xQËld iwIlwdw hwowdy„ owiÛwRøgwb xgËkwcy Ggv owóeÞbwxtKZw xgËkwcy xPìæwUw ÌiwUwiÖxU GK I AxghwRø„ ZLd AwItwiy lyM-Gk iËcøI ÌiwUwiÖxU ciê xdkËeq xPìæwk eÞwcwdø xQl„ iwIlwdw hwowdyk døwe Ggv GLwdKwk gwi eÞMxZmylkw eÖÖËkweÖxk AowóeÞbwxtK MYZwxìèK xQl„ ciêyt iÔløËgwc ZLd xKQÖ ÌlwËKk iËcø awKËZ ewËk, ZËg AxcKwvm iwdÖËnk iËcø ciêyt xPìæw-ÌPZdw bÖgêl xQl„ jwkw ciêyt xPìæwk cwkK xQl ZwkwB þñwcydZwk xgËkwxcZw KËkËQ„

 

 

eÞmí : Awedwk Rwdw iËZ 60-Gk bmËK þñwcyd eÔgê gwvlwk kwRdyxZ xgKwËm Kwkw xKhwËg hÔxiKw ÌkËLxQl? ZwËbk KËtK RËdk dwi jxb iËd KkËZ ewËkd„

 

D£k : Ìjid gllwi Awikw e^wP Rd Ggv Qw¢lyËMk iËcø xokwRÖl Awli Lwd Ggv Zwk MÞØe ÌowâPwk xQl 60-Gk bmËK„ Zwkek kwËmb Lwd Ìidd, pwtbwk AwKgk Lwd kËdw, pwtbwk AwËdwtwk Lwd RÖËdw„ Qw¢lyM Ggv eÔgê ewxKþæwd Qw¢ BDxdtd (Ìidd MÞØe) GËbk iËcøB þñwcyd gwvlwk xPìæw-ÌPZdwk eÞwcwdø xQl„ iËÆweìÿykw xg¸wìæ xQl„ Qw¢Ëbk kwRdyxZ Ìjid eÞKwËmø pËtxQl KxiDxdýUËbk iËcø þñwcyd gwvlwk kwRdyxZ xQl ÌokKi dw pËt ÌMweËd„ KxiDxdýUËbk iËcø xokwR xoKbwk  1968 owËl þñwcyd gwvlwk eËq BmËZpwk xlLl„ jxb glw pt WK×ËiëU ZwpËl H Ìj gllwi mwioÖËŒwpw iwxdKop Awikw e^wP Rd Gkw xiËl BmËZpwk Awdlwi„ e^wP RËdk iËcø xQlwi Awxi, mwioÖËŒwpw iwxdK, AwiRwb ÌpwËod, Aw.K.i. fRlÖl pK Ggv iwpgÖg  Dlöwp„ xokwR xoKbwkkw eÞaËi Awdl ZwkeËk Awikw Awdlwi„ Awk Ìidd hwBkw ÌZw 1970 owËl þñwcyd gwvlwk ÌNwnYw AwdËld„

 

 

eÞmí : Awedwkw GB þñwcyd gwvlwk kwRdyxZ xgKwËm xK ckËdk KiêoÔPy ewld KkËZd? xKQÖ †kØZòeÔYê KiêoÔPyk dwi jxb iËd KkËZ ewËkd„

 

D£k : iÔlZ þñwt£mwodËK ÌKëbÛ KËk AwZôxdtìèY AxcKwk„ 67 owËl Awikw gwŠwly hÖ›w LwB dw gËl AwZôxdtìèY AxcKwk ÌPËt Awikw 11 Rd Ìj xixQl ÂkØ Kklwi GUwB Qw¢ BDxdtd Ìidd MÞØe-Gk GK ÌþöwMwd-G exkYZ pl„ Awk Qw¢ lyM 6 bfw-ÌK ÌKëbÛ KËk AwMwËZ awKl„ Awk Qw¢Ëbk jLd 11 bfw pl Awxi glg ZLd þñwcydZwk eËq GUw GKUw AMÞMxZ pl„ Ggv ÌoB 11 bfw ÌZw Qw¢ lyËMk LwËlb Ìiwpwóib Awly, eÔgê ewxKþæwd Qw¢ BDxdtd Ìidd MÞØËek eq ÌaËK Awxi Awk ixZtw MÞØe-Gk mwioÖËŒwpw GB xZd RdB ÌiwUwiÖxU ÌlLwk oÔ¢ewZ KËkxQ„ Ggv ÌoLwËd Awikw jLd gllwi mÛxiK KÚnËKk bwgy iwdËZ pËg Awk AwËixkKwk xgËkwcy ÌþöwMwd AwdËZ pËg ZLd Zwkw gll GUw iwdËZ kwRy AwxQ jxb AwiwËbk Qt bfw ILwËd oxdíËgxmZ Kkw pt„ Q’bfw  oxdíËgxmZ Kkwk gøwewËk ixZtw MÞØËek xgËkwxcZw xQl„ Zwkw gll, Q’bfw pl gÖËRêwtw RwZytZwgwby KiêoÔPy„ Awikw gllwi, Qw¢ ovMÞwi exknb ÌZw gÖËRêwtw Ggv KxiDxdýUËbk GKUw HKø xKQÖ gÖËRêwtw DewbwdI awKËg Awgwk xKQÖ KxiDxdýU DewbwdI„ Zwkw jxb AwiwËbk mÛxiK KÚnËKk bwgy Ggv xokwËUw-ÌoËëUw P×x£ßk xgËkwcyZw ÌiËd Ìdt ZwpËl ZwËbk iËcøI GKUw owiÛwRøgwb xgËkwcy Dewbwd ÑZky pl„ KwkY AwItwiy lyM ÌZw pl GKUw bwlwl„ ÌZw GUw ÌiËdB GMwk bfw kxPZ pl„ Awk Awikw mwioÖËŒwpwËK gllwi Awedwkw jxb Ìmn ejêìæ xgËkwxcZw KËkd ZwpËl Awikw xKìç Qw¢lyËMk owËa GMwk bfw kPdw KËk Ìflg„

 

 

eÞmí : ’66 owl ÌaËK eÖËkw nwËUk bmK AwItwiy lyM Qt bfw xhx£K þñwt£òmwoËdk kwRdyxZ Kkl Ggv Ìmn ejêìæ oiËSwZw ÑgVK PwxlËt ÌMËQ„ xKìç 25 iwPê jÖ¦ Axdgwjê pl ÌKd?

 

D£k : xgntUw pl nwËUk bmK ÌaËK Qw¢ BDxdtd Ìidd MÞØe omþè ovMÞwËik KawI hwgZ„ iwIlwdw hwowdyI 70 owËlk RwdÖtwky iwËoB þñwcyd eÔgê gwvlwk WwK xbËld„ xKìç AwItwiy lyËMk iËcø ÌbwbÖløiwdZw xQl„ 1970 owËl GKUw HxZpwxoK NUdw NËU jwt„ ÌoUw pl ewxKþæwd KwDxëol Aw¢ßiY„ GUw xKìç xokwR xoKbwËkk mÛxiK AwËëbwlËdk ÌdZÚËZò pËtxQl„ GUw ewxKþæwdy kwÄÛyt ovÆÚxZk Iek pwilw„ AwRwb ex¢Kwt Pwk Klwi Bxé ÌpWlwBd KËk Lgk ÌgxkËtxQl ­ þñwcydZw D£k gÙp£k KiwË¡w pwilw„ iw¢ AwrwB xixdËU ewxKþæwd KwDxëol DxrËt ÌbItw pt„ Ggv GB pwilwk ÌdZÚËZò xQlwi Awxi„

 

KwËRB ÌjUw gllwi GKUw omþè ovMÞwËik xPìæwhwgdw xQl„ jxbI AËdËKB GUwËK pUKwky iËd KkZ„ Awk AwItwiy lyËMk iËcø xokwRÖl Awli LwËdk H AvmUw xbd xbd mx£ßmwly pËZ ÂkØ Kkl„ Ggv Awikw Ìidd MÞØe 69-Gk MY AhÖø¤wËdk ek Ìj xixQl KkZwi ÌoB xixQËl ÌþöwMwd xbZwi ‘þñwcyd RdMYZwxìèK eÔgê gwvlw xRëbwgwb’„ Awk Qw¢lyM glZ ‘þñwcyd Kk, þñwcyd Kk, eÔgê gwvlw þñwcyd Kk’„ 69 owËlk xixQËl Awikw þñwcydZwk WwK xbËtxQ„ GKiw¢ eÔgê ewxKþæwd Qw¢ BDxdtd ixZtw MÞØe ÌþöwMwd xbZ, ‘þñwcyd MYZwxìèK ewxKþæwd xRëbwgwb’„ Zwkw glZ Awedwkw gÖËRêwtw RwZytZwgwËb ÌhËo jwËâQd„ Awikw glZwi, dw Awikw owiÛwRøgwb xgËkwcy ÌþöwMwd xbxâQ Awgwk ewxKþæwdy mwoK ÌMwÅyk xkØ˦k ÌþöwMdI xbxâQ„

 

 

eÞmí : ZwpËl Awedwk iËZ þñwcydZw jÖ¦ Axdgwjê KkËZ GB NUdw†Ëlwk hÔxiKw xQl?

 

D£k : p^øw, p^øw, AgmøB„ ’69-G AwowËbk iÙZ×øk ek 22 RwdÖtwky Ìj pkZwl pl ZwËZ bÖB lwL iwdÖn Avm xdËtxQl„ Zwkek 24 ZwxkL eÞwt Pwk lwL iwdÖn iwËV ÌdËi xQl„ Ggv ZLd iwdÖËnk ÌþöwMwdB xQl AwiwËbk ‘þñwcyd RdMYZwxìèK eÔgê gwvlw xRëbwgwb’, Awk IËbk, ‘þñwcyd Kk, þñwcyd Kk eÔgê gwvlw þñwcyd Kk’„ Ggv mÛxiKkw-KÚnKkw GB ÌþöwMwd ÌbËL AwoËQ„ Awxi ÌZw 68 owl ÌaËK mÛxiKËbk iËcø KwR Kxk„ Qw¢DxdtdI KkZwi Uøwdwky mÛxiKËbk iËcøI KwR KkZwi„ ILwdKwk xoxgG ÌZw AwiwËbk xdtìèËY xQl„ ÌoLwËd Awxi þñwcyd gwvlwk eËq gËlxQ„ eÖËkweÖxk eÞKwËmøB mÛxiKËbk gxþæËZ ÌjËt þñwcyd gwvlwk eËq Kaw glZwi„ KwËRB þñwcyd gwvlw Axdgwjê pËtxQl„ xKìç AwItwiy lyM ÌdZÚËZòk owËa iwxKêd owiÛwRøgwËbk oóeKê xQl„ Zwk fËl Zwkw ÌbwbÖløiwd xQl„ ÌmL iÖxRg H Ìj GgwËkk ovMÞwi þñwcydZwk ovMÞwi-G Kaw glËZ gwcø pËtxQl KxiDxdýU Ggv Qw¢lyËMk RŠy Qw¢-jÖgËbk KwkËY„ Ggv gÖx¦Rygykw„ Zwkw xKìç 60-Gk bmK ÌaËK ÌowâPwk xQl„ GB Ìjid Qt bfw AwËëbwld„ glw pt Gk xeQËd Ìkpiwd Ìowgwpwd Gkek GLd ÌZw hÖËl ÌMxQ HËj e^wP Rd gÖx¦Rygy AwËM ÌZw iÖLÖþæ gËl xbZwi, GB e^wP Rd gÖx¦Rygy GUwËK eÞaËi AwZwDk kpiwËdk KwËQ xdËt jwt„ AwZwDk kpiwd gËl Ìj, gwgwËk Awxi GUw ewkg dw„ Awk iwIlwdw hwowdy gËld, GËZw pl owiÛwRøgwËbk eËq„ xKìç ÌmL iÖxRg IUw lÖËf Ìdt„ ÌZw gÖx¦Rygykw GKUw xgkwU hÔxiKw kwËL„ Awxi ÌjUw glxQ, 1967 owËl Awiwk hwB AwxUêoU KwikØl pwowd ­ H Ìj Ìbm AwR xgmð Ìgpwkw L¯Ëk QxgUw G^ËKËQ ­ ÌoB AwxUêoU KwikØl pwowd AwiwËK gËlxQËld, jxb þñwcyd gwvlw AwËëbwlËd dwËiw ZwpËl GLd ÌaËK Awxi ÌZwiwËK 50 UwKw Ìbg Ggv GkKi pwRwk pwRwk gÖx¦Ryxg gËo AwËQ ÌZwiwËbk Qw¢-jÖgËbk 50 UwKw KËk ÌbËg„ Ìo oit 50 UwKwk xKìç iÔlø AËdK Ìgmy„ Ggv oiþæ xmqK-xgmðxgbøwlËtk xmqK ­ Ìjid Ww iÖZêwRw xZxd ÌZw 68 owl ÌaËKB þñwcyd gwvlwk eËq eÞPwk KkËZd xZxd glËZd, Awxi Kõwo Ìdg IB-iv _vK‡jI IB-Ìbk ewxVËt bwI AoÖxgcwk xKQÖ dwB„ KwkY þñwcyd gwvlwk eËq, owiÛwRøgwb xgËkwcy Awk iwKêogwb Ìlxddgwb jxb ZwËbk iwawt ÌXwËK Zw pËl GUwI GKUw AMÞMxZ„ Ggv xmqËbk iËcø Awxi iËd Kxk 70 hwM þñwcyd gwvlwk eËq xQl„ mÛxiKËbk Kaw gllwi Awxi ZwËbk oËŠ Kaw gËlxQ ZwkwI þñwcydZwk eËq ­ Aaêwu oiMÞ ÌbmUw þñwcyd gwvlwk eËq, iwIlwdw hwowdy Ggv AdøkwI og ÌowâPwk, ÂcÖ AwItwiy lyM ÌdZÚZò H iwxKêxdËbk PwËe ÌbwbÖløiwd ZËg AwItwiy lyM ÌdZÚËZòk iËcøI Awiwk iËd pt ZwRD¥yd Ggv AdøkwI þñwcyd gwvlwk eËq„ xKìç jwkw pl iwxKêËdk ebËlpy GËbk iËcø xgËmn KËk ÌiwmZwK ­ Zwk nrjìè-P¢ßwìæ xQl ÌZw„ Ìo ÌZw Lwo iwxKêd Ggv ewxKþæwËdk ebËlpy K×K×k„ jLd AwËëbwld ÂkØ pt, ZLdB ÌZwpw owËpgËK ZwRD¥yd ’71 owËlk RÖd iwËo GKUw ÌLwlw xPxV Ìbd„

 

 

eÞmí : ZwB dwxK? GB xPxV ewItw jwt?

 

D£k : dw, H xPxVËZw ewItw jwt dw„ GUw ÌZw Ìiwpwóib ÌZwtwpw-Gk KwËQ xbËtxQËld GUw 3 RÖd AwiwËbk GKUw ÑgVK xQl„ ÌoB  ÑgVËK xZxd ewxVËtxQËld„ ÌoLwËd xZxd gËlxQËld, Awikw þñwcyd gwvlw AwËëbwld KkxQ, AwËëbwld GxMËt jwËâQ, xKìç ÌiwmZwK iwxKêËdk bwlwl GUw KkËZ xbËâQ dw„ Ìo ewxKþæwd KdËfWwËkm Kkwk Rdø nrjìè KkËQ„ Ìo GUw Kkwk Rdø ewxKþæwd AwËixkKw-hwkËZk Iek PweI xbËâQ„ Ìj KwkËY hwkZI GLd eÖËkweÖxk AwiwËbk iËd eÞwËY owpwjø KkËQ dw„ AwiwËbk AwmÛt xbËâQ owpwjø KkËQ xKìç iËd-eÞwËY opËjwxMZw KkËQ dw„ xKìç Awedwkw xexKveìÿykw iwxKêd xgËkwcy ­ ÌZwtwpw owËpgËK Ìo ÌdZw iwdZ ­ Ìj AwedwËK Awxi ÌdZw iwxd„

 

 

eÞmí : ZwpËl ÌbLw jwËâQ, þñwcydZwk kwRdyxZ KËkËQ Qw¢kw, gwieìÿykw Ggv gÖx¦Rygykw„ xKìç þñwcydZw jÖ¦ Ggv þñwcyd gwvlwËbËmk ÌdZÚZò AdøËbk pwËZ PËl ÌMl ÌKd?

 

D£k : ÌdZÚZò AdøËbk pwËZ PËl jwItwt KwkY pl ­ xexKveìÿyËbk pVKwxkZw„ PwkØ iRÖibwËkk ÌmÛYy m¢Ø qZËik Ìj bwgy ÌoUwB xKìç GB þñwcydZw ovMÞwi, RwZyt ovMÞwiËK owiËd AwoËZ Ìbt dwB„ p^øw, ÌmÛYy m¢Øk k裧 pwZ kwOwg ­ ewxKþæwdeìÿy ÌmÛYy m¢Øk k裧 pwZ kwOwg, gwvlwËbmeìÿy ÌmÛYy m¢Øk kË£ßI pwZ kwOwg„ GB ¸wìæ kwRdyxZ xexKveìÿyËbk„ Awk iËÆweìÿykw ÌZw RÖd iwËo þñwcydZwk eËq ÌMËQ„ Aaêwu, RÖd iwËo xK AwMýU iwËo jLd ÌowxhËtZ BDxdtËdk owËa hwkËZk P×x£ß pl„ Ikw ÌZw ÌowxhËtËZk Kawt DVZ Awk goZ„ Ikw AËdK eËk Gl„ Ggv xexKveìÿy KxiDxdýU ÌdZw Aw²Öl pËKk ÌdZÚZò bÖB K×K×Ëkk Z£ò xbËtxQl„ jxbI ÌZwtwpw hwB gxmk hwB(oÖËLëbÖ bxþæbwk) þñwcyd gwvlwk eËq xQËld, xKìç oiwd oiwd xQËld ÌKwd xo¦wìæ pËZ ewËk dwB„ Ìmn ejêìæ H bÖB K×K×Ëkk Z£òUwB owiËd xQl„ jxbI ÌgxmkhwM KøwWwkkwB Lwd Ìodwk xgkØ˦ lrwB KËkËQ„ xKìç ÌdZÚËZòk iËcø GB bÖgêlZw xQl„ fËl gwiËbk AÐdKø ZwkeËk iwIlwdw hwowdyk ÌdZÚËZò 1970 owËl ÌhwU gRêd„ ZLd iËd KkZwi LÖgB xgeögy KwR, xKìç GLd iËd Kxk GUw xQl oóeÔYêhwËg GKUw oÖxgcwgwby, pVKwky KiêKw¡„ KwkY H oit jxb hwowdy døwe b^wrwZ 30 ÌaËK 40Uw xoU xRZËZ ewkZ„ ZwpËl pZ xK GB hwowdy døweËK ÌKëbÛ KËk KxiDxdýU Ggv ÌbmËeÞxiK RwZyt gÖËRêwtw GKUw ÌRwU MËr DVZ„ xKìç ÌRwUËZw MËr IËV dwB„

 

 

eÞmí : GB KwRUw Kwkw Kkl? hwowdy døwe xdgêwPËd b^wrwl dw ÌKd?

 

D£k : hwowdy døwe b^wrwl dw H Ìj pVKwkykw eÞai ÌZw iËÆw-xexKv hwM pËt ÌMl„

 

 

eÞmí : GËKgwËk xdxbêÄ KËk glËgd xK Kwkw G KwRUw Kkl?

 

D£k : GUw More or less ogwB KËkËQ„ xexKveìÿykw ogwB GUw KËkËQ„ kËdw hwB, Ìidd hwB, KwRy Rwfk Gkw ÌbwbÖløiwd xQËld„ xKìç ÌiwUwiÖxU ogwB H ÌhwU gRêËdk eËq PËl AwËo, NÖxkËt-xfxkËt„ GUw xQl H AwËdwtwk Rwxpb, ixZDk kpiwd jwkw pl gÖËRêwtwËbk eÞxZxdxc ZwkwB ÌhwËUk eËq xQl„ xKìç ogwB xiËl Ìmn ejêìæ ÌhwU gRêËdk eËq ÌMËQ„ GUw pl xexKveìÿyËbk pVKwky AwPkd„ xexKveìÿyËbkB ÌZw AwItwiy lyËMk eËkB þÿwd xQl„ xexKveìÿyËbk L¡xgL¡Zw Awk pVKwxkZw jwk fËl Zwkw GK KiwË¡ Pll dw„ xokwR xoKbwËkk Awlwbw Kiw¡, AwgbÖl pËKk Awlwbw Kiw¡, Ìidd hwBËbk Awlwbw Kiw¡, gwmwk hwBËbk Awlwbw Kiw¡ jxbI gwmwk hwB, Ìidd hwB, Rwfk hwB, Ail Ìod GËbk GKUw ÌiwPêw pËtxQl xKìç Zw xQl GËKgwËk bÖgêl„ xKìç gr Avm ixZd AwlwD¥yd Awk pK-ÌZwtwpw Gkw GhwËg þñwcydZw jÖ˦k eËq xQl dw„ pK-ÌZwtwpwk iËcø ÌMwliwl xQl„ ÌZwtwpw hwB Ìjog AéËl xQËld ÌoB og AéËl Ìjid ÌdwtwLwlyËZ þñwcyd gwvlw AwËëbwld pËtËQ„

 

 

eÞmí : ZwpËl Awexd iÔlZw bwty KkËQd xexKveìÿy gw KxiDxdýUËbk ÌdZÚZòËK ekgZêy KwËl ÌdZÚZò pwZ Qwrw pËt jwItwk Rdø?

 

D£k : p^øw, GUwB„ GKUw pl pVKwky kwRdyxZ Ggv þñwcyd gwvlw oóeËKê xg¸wxìæ„ pVKwky kwRdyxZk RdøB þñwcyd gwvlw AwËëbwlËd xg¸wxìæ„ xKìç Awgwk Lwd Ìodw ogwkB eÞcwd m¢Ø xQl„ H AwItwiy lyËMk xgkØ˦ ÌKwd xexKveìÿy Aw¢ßiY KËk dwB„ H AwItwiy lyMwkkw Aw¢ßid KkËl eÞxZËkwc KËkËQ„

 

xKìç xexKveìÿykw xdËRkw KLdB AwItwiy lyMËK eÞaËi Aw¢ßid KËk dwB„ AwItwiy lyËMk iËcø iwxKêd eÞxZx¢ßtwmyl Ìj Avm Ìo Avm Aw¢ßiY KËkËQ„ Gixd ÌdZÚËZòk pVKwky kwRdyxZ pËlI iÔlZ xexKveìÿyËbk KiêKw¡ þñwcyd gwvlwk eËqB ÌMËQ„ Awgwk H iËÆweìÿykw, Zwkw ÌZw GËKgwËk ÌlRÖr ­ AwItwiy lyËMk ÌlRÖr„ Awk GLwdKwk xKQÖ q×bÛ Avm xQl jwkw ÌiwUwiÖxU þñwcyd gwvlw AwËëbwlËdk xQl iwIlwdw hwowdyk oËŠ„ xKìç Zwkw ÌZw qÖbÛ Avm„

 

 

eÞmí : AwRËK Awikw GLwËd Ìmn Kkg„ AwedwËK cdøgwb!

 

D£k : AwedwËKI cdøgwb!

AdlwBd :  13 iwPê, 2009