Awikw jwkw eéwm-nwU bmËK Æ×l-KËlËR eËrxQ Aagw Awk GKU× gr exkoËk glw jwt jwkw nwU I o£k bmËK gwvlwËbm þñwcyd dw pItw ejêìæ eÔgê ewxKþæwdËK ÌbËLxQ ­ Z^wËbk oéËt AwËQ AËdK ÌM#kËgwŒòl xbËdk þôÙxZ„ Awgwk GKB owËa ÌM#kg I Ìgbdw-xgcÖk þôÙxZk owËa RxrZ exkgwËkk gZêiwd bÖ:op Rygd-jweËdk Kaw ÌRËd bÖ:L-lŒw-MöwxdËZ ovK×xPZ pËt exr„ ’69-Gk 24 Ìm RwdÖtwky HxZpwxoK MYAhÖø¤wd xbgËo ewxKþæwdy ÑþñkwPwky okKwËkk eÖxlm-BxeAwËkk †xlËZ XwKwk dgK×iwk BxdxýUxUDËUk Qw¢ xKËmwk ixZDk kpiwËdk mpyb pItwk þôÙxZxU AwRI Ìjid ixYËKwVwt RòlRòl KkËQ ÌZixd oiMÞ RwxZËK AwR Aekwcy iËd pt jLd KwMËR exr AwRI iwaw ÌM^wRwk V^wB ÌiËlxd ixZDËkk gwgw-iwËtk„ bÖ:ËLk Kaw BËZwiËcø ixZDËkk xeZw 84 gtËo 2007 owËlk Ìi iwËok 10 ZwxkËL Ìhwk e^wPUwt 76 guok gtÆw Z^wk opcxiêYyËK pwkwd„ G ÌlLwxUËZ iËdk Ròwlw I AwZôMöwxdK lwNËgk Rdø q×bÛ eÞËPÄw Kkw pËtËQ iw¢„ Ddo£Ëkk ÌoB AwËëbwld I AhÖø¤wËdk xbd†xlk Kaw ÂkØ KkËl ÌlLwk ÌLB pwxkËt ÌflËgw„ KxVd pËt DVËg ÌKgl ixZDk I Z^wk exkgwËkk iËcø ÌkLw ÌUËd kwLËZ„

24Ìm RwdÖtwky xbdxUk Kaw Ìgmy KËk ÌM^Ëa AwËQ Awiwk ixYËKwVwt„ eÖËkw Ìbm RÖËr PlËQ MY-AwËëbwld„ 20Ìm RwdÖtwky XwKw xgmðxgbøwlËtk owiËd mpyb pËtËQd AwowbÖŒwiwd„ ÑþñkmwoËdk xgkØ˦ WwKw pËtËQ Pxgµm NëUwk pkZwl„ owkw mpk xixQËl xixQËl ÌQËt ÌMËQ„ Mìægø eùUd itbwd„ ÌoLwËd Qw¢-RdZwk oiwËgm-ohw ÌpwZ eÞxZxbd„ ÌNwxnZ pËZw ekgZêy kwRÐdxZK KiêoÔPy„ AwkI AËdËKk owËa Awiwk GK f×ewËZw hwBËK xdËt gZêiwd xR. xe. I-Gk Aek ewËk f×UewZ cËk eùUËdk xbËK GËMwËZ ÌPÄw KkxQ„ owËa ÌQwU hwBËtk g¬× ÌLwKd„ AdøxbËK ÌoË¢ßUwxkËtËUk owiËdk kwþæw xbËt xgmwl RdoiÖbÛ eùUËdk xbËK GËMwxâQl„ eÖxlËmk owËa BxeAwk dwiwËdw pËtËQ„ G Kaw oKËlk Rwdw xQl„ oiÖbÛ-D£wl RdZwk hËt Zwkw hyZ„ xixQl xKQÖUw GËMwËZB eùUd itbwËdk xbK ÌaËK ÂkØ pl †xl gnêY„ AwikwI bÛØZ xexQËt xdkweb RwtMw L^ÖRËZ lwMlwi„ Lgk QxrËt erl iwkw ÌMËQd AËdËK„ eÞwt ZwuqxYKhwËg Rwdw ÌMl xixQËld owiËd awKw ÌMweygwM GlwKwk ixZDk kpiwd eÖxlËmk †xlËZ iwkw ÌMËQd„ eËk ÂËdxQ kØþæi, iKgÖl, AwliMykop AwkI e^wPRd iwkw ÌMËQd„

ZwkeËkk bÙmø†Ëlw ÌPwL g¬ KkËlB iËdk ebêwt ÌhËo IËV„ WwËtky ÌlLwk Ahøwo dw awKwt NUdw†Ëlwk oÖþeÄ I oxVKhwËg iËd awKËlI oit I ÌQwULwËUw bÖ’GKUw þôÙxZ xKQÖUw Sweow pËt awKËZ ewËk„ Gkek jw NUËlw ÌZw AxgþôkYyt„ AhÔZeÔgê„ ixZDk kpiwËdk iÙZËbp gpd KËk opoÛ RdZw xgnYí AaP bÙ® ewËt GxMËt PlËlw XwKw xgmðxgbøwlËtk ZuKwlyd BKgwl pl gZêiwd owËRêëU RÉkØl pK pËlk owiËdk iwËV„ ÑZky xQl ÌQwU GKxU ié„ xQËld ovMÞwi exknËbk ÌdZÚgÙëb„ ixZDk kpiwd owiËd mwxtZ„ iwV QwxrËt kwþæw ejêìæ xgeÖl Qw¢-RdZw dykËg b^wxrËt mÛ¦w šwed KkËQd Ggv AZøwPwËkk xgkØ˦ ÌkwËn RòlËQd„ GK oit pwlKw-ewZlw-byNê GK gøx£ßËK iwBËKk owiËd Awdw pl„ xZxd pËld mpyb ixZDk kpiwËdk gwgw mÛ˦t AwRpwk Awly ixlöK„ owiËd Æ×l erw xKËmwk ÌQËlk xdak Ìbp„ Zw ÌbËL gwgwk mkyk K^weËQ„ Z^wËK cËk AwËQd ZLdKwk Qw¢ BDxdtËdk ÌKëbÛyt ÌdZw mwioÖË¥wpw„ xgmwl Qw¢ RdZwËK DË¥Ëmø KËk mpyb ixZDËkk gwgw glËld, ‘AwR GK ixZDkËK pwxkËt Awxi lq ixZDkËK ÌeËtxQ„’ (ILwËd DexþÿZ xQËld Gid KwËkw ÌlLwt Ìjd ÌbËLxQ ----‘pwRwk ixZDkËK ÌeËtxQ„’) jxbI eÞZyK xpowËg ILwËd lq-pwRwk oiwaê„ ILwËd DexþÿZ xQl Awiwk ÌQwU hwB xb„ Zwk I Awiwk þôÙxZ GKB kÕe„ eËk ÌMweygwËMk GK Aexkok-AšwZ ÌMwkþÿwËd ’69-Gk MYAhÖø¤wËdk gyk mpyb ixZDk kpiwdËK xPkxdbÛwt mwxtZ Kkw pl„ ixZDk kpiwËdk gwgw AwRpwk Awly ixlöK ÌýUU gøwvK Ag  ewxKþæwËdk GKRd KiêPwky xQËld„ awKËZd ÌMweygwM GlwKwk icÖxiZw xoËdiw pËlk xeQËd gøwvËKkB GKxU ÌQw› fõøwËU„ AwiwËbk gwow xQl Z^wk  gwow ÌaËK 3/4 xixdËUk p^wUwk eËak bÔkZò„ Awxi ZLd PwKky Kxk„ Awk ixZDk xKËmwk gwlK„ Æ×Ëlk Qw¢„ Awiwk ÌQwU hwBkw jwkw Æ×Ëlk Qw¢ xQl ZwËbk ÌLlwk owayËbk iËcø ixZDk kpiwdI xQËld„ Awk ÌQwU hwBËtk KwËQ ÂËdxQ ixZDk kpiwËdk Awk GK dwi xQl †œÖ„ ÌLlwk iwËV g¬×-gw¬gËbk owËa xZxd G dwËiB exkxPZ xQËld„ ÌMweygwM GlwKwt hwrw gwowt byNêxbd gogwËok ÌmËn okKwky ÌKwtwUêwËk Adø¢ þÿwdwìæËkk ekI ixZDËkk exkgwËkk Kaw Awikw hÖlËZ ewxkxd„ ’69-Gk Ìgm KËtK gQk ek xdDiwËKêËUk GKxU gBËtk ÌbwKwËd ixZDËkk gwgwËK KwR KkËZ ÌbxL„ Awxi Z^wËK xPxd„ xKìç Z^wk ÌZw ÌPdwk ÌKwd oÖËjwM ÌdB„ KwËQ xMËt xRËšo Kxk, Awexd xK mpyb ixZDËkk gwgw? KËtK elK ZwxKËt ÌaËK ÌQw› D£k Ìbd, pø^w„ Zwkek iÖx£ßjÖ¦ RwbÖNk, xmùeKlw GKwËWiy Gog GlwKwt xgxhdí AdÖÅwËd ÌbLw pËtËQ„ Z^wk ewËm Awod Lwxl awKËl ÌoLwËd goËZ AwMÞpy pËtxQ„ ÌQwU ÌQwU bÖ’GKUw Kaw pËtËQ„ ovxq® D£k ÌeËtxQ„ ÌRËdxQ xdDiwËKêËUk ÌbwKËd GLd Awk gËod dw„ gøx£ßMZ Kaw Awk dt„

Awikw GKU× ÌbLwk ÌPÄw Kxk HxZpwxoK MYAhÖø¤wËdk mpyb ixZDËkk gwgw GLd ÌKid AwËQd? Z^wk iw ÌKid xQËld? Z^wËbk PwItw-ewItwk owiwdø xpowg ÌilwËZ RwxZ I okKwËkk xgËgËKk KwËQ mpyËbk gwgw-iwËtk ÌKwd eÞmí AwËQ xKdw? Ky bwxtZò Awikw ewld KËkxQ? GLËdw xK xKQÖ KkËZ ewxk dw Awikw?

ixZDk kpiwËdk gwgwk gto GLd 84„ Z^wk iw xQkwZ×dËdow 76 gQk ejêìæ Ìg^ËP xQËld„ Z^wËbk gwo GLd ogÖRgwËMk GKxU þñùe hwrwk gwowt„ Z^wk gwgwk xdRþñ GKiw¢ Awt iwxoK Ìedmd 2 pwRwk 50 UwKw„ Z^wËbk XwKw gw ÌbËmk ÌKwawI GKL¡ Rxi ÌdB, iwaw ÌM^wRwk gwoþÿwd ÌdB„ ixlöK owËpËgk owZ ÌQËlk iËcø ixZDk kpiwd xQËld x§Zyt„ eÞai ÌQËl iiZwR Dx¥d Rdôw¬ I pwËfËR ÌKwkAwd„ ZÚZyt ÌQËl AwxRRÖk kpiwd 1972 owl ÌaËK hwkËZ AwËQd„ PZ×aêRd xiRwdÖk kpiwd GK ÌKwxktwd ÌKwóewdyk PwK×ky xdËt Ìo#xb AwkËg PËl jwd„ xZxd cËkxQËld ovowËkk pwl„ xKìç ixZDËkk gwgw-iwk KewËl Ìo oÖL oBl dw„ iw¢ Pwk iwo eËk Zwk lwm xfËk AwËo„ RwdwËdw pt bÖNêUdwt Zwk iÙZ×ø pËtËQ„ eéi oìæwd Ìowdwly gøwvK PwKky KËkd„ xZxd gwgw-iwËtk LwItwk LkP Ìbd„ nÅ ÌQËl iwpgÖgÖk kpiwd itidxovËpk GKxU Ìowdwk ÌbwKwËd PwKky KËkd„ Ìmn RygËd AoÖþÿ iwËtk iwËo xZd pwRwk UwKwk InÖËck eÞËtwRd pËZw„ ZwkB GKUw Avm 15m UwKw GB oìæwd xbËZd„ ÌQwU ÌQËl mpybÖk kpiwd gwowËgwk GKxU KdËfKmdwxkk ÌbwKwd Pwlwd„ xZxd ovowËkk ÌZl owgwd ÌjwMwd„ ixlöK owËpËgk ÌQËlkwI þñùe hwrwk gwowt awËKd ogwB„ Ëo#xb AwkËg xiRwdÖk kpiwËdk iÙZ×øk ÌmwËKk AwNwËZ Z^wk iwk ixþæËûK ÌkwM ÌbLw Ìbt„ GQwrw p^wewdy, DâP k£ßPwe, gqgøwxcËZI xZxd Aw¢ßwìæ xQËld„ mpyb ixZDk kpiwËdk gwgw-iwËtk byNêxbËdk Gid KkØY, bÖ:op-Aopwt Rygd-jweËdk iËcøI ixZDk kpiwdËK xdËt Z^wkw og oit Mgê Ìgwc KËkËQd„ xKìç Z^wËbk AxZ owiwdø GK Pwxpbw kËtËQ„ RygËdk gwxK Avm xdËRËbk GKUw ÌQw› gwxrËZ KwxUËt xbËZ ÌPËtxQËld gÙ¦ xeZwiwZw„ GRdø AwRpwk Awly ixlöK okKwËkk KwËQ dwdwhwËg AwËgbd-xdËgbd KËk AwoËQd„ KLËdw Ìi#xLKhwËg opwdÖhÔxZ ÌeËtËQd„ KLËdw okKwky dxa APl pËt ÌaËKËQ„ Awgwk KLËdw gw oPl pËt ARwdw KwkËY GËMwtxd„ GËKk ek GK okKwk exkgxZêZ pËtËQ„ oKl okKwËkk KwËQ mpyb ixZDËkk gwgw GKxU exkZø£ß gwxr gkwË¥k Rdø AwËgbd KËk AwoËQd„ xKìç ewdxd xZxd GKxU  ÌQw› AwmÛt þÿl„ eÞxZ gQk jawja ijêwbwk owËa MYAhÖø¤wd xbgËo mpyb ixZDk kpiwdËK þôkY Kkw pt„ xgËmn KËk dg K×iwk BxdxýUxUDËU Z^wk þôkËY eÞxZxÅZ þôÙxZ ÌKëbÛ Z^wËK þôkY KkËZ hÖËl dw KLËdw„ Z^wk eÞxZ mÛ¦w Rwdwt jawja ijêwbwk owËa„ Z^wk gwgw xbdxU GB ÌKËëbÛB KwUwd„ AËdK AwËMB Rdwg ixlöËKk AwËgbd xgËgPdw Kkw okKwËkk bwxtZò xQl„ xKìç Zw Kkw ptxd„ mpyb ixZDk kpiwËdk gwgw AwRwpwk Awly ixlöËKk byNêxbd cËk oþèyK GKxU iwaw ÌM^wRwk V^wB KËk Ìbtwk AwËgbËdk AwR ejêìæ ÌKwd fl ewItw jwt dwB„ AËeqwt awKËZ awKËZ mpyb ixZDËkk iwI BpËlwK ZøwM KËkËQd„ Ìbmgwoy Pwt okKwk GKU× xgËgËKk ZwxMb AdÖhg KkØK Ggv DËbøwMy pDK ixZDËkk exkgwËkk Rdø GKxU gwry gkwË¥k„ mpyb ixZDk kpiwËdk gwgw AwRwpwk Awly ixlöK AwgwoËdk Rdø §wËk §wËk NÖËk ÌgrwËgd GUw ÌZw KwËkw Kwiø pËZ ewËk dw„

(‘ÑbxdK ovgwËbk ‘iÖ£ß AwËlwPdw’ ewZwt iwN 16, 1413; RwdÖtwky 29, 2007 owËl ÌlLwxUk AvmxgËmn eÞKwxmZ„ xdg¬xU KwRy Ìiwpwóib mym-Gk ‘KwËlk ÌPwËL Awiwk Ìbm’ ÌaËK ovKxlZ„ eÞKwmK ­ RdwxìæK, AwxRR ÌKw-AewËkxUh iwËKêU, gBewrw, mwpgwM, XwKw„ eÞKwm Kwl ­ GK×Ëm gB Ìilw, iwN 1414; ÌfgÛØtwky 2008 „)

AdlwBd : 29 Ìi, 2009